Chusé Pescador, de Casa Sabino, ye una d'as personas que no amensitan garra presentazión, una persona esfensora d'a nuestra cultura , gran setero d'o lugar,gaiter y un camaton de cosas más, nos rezenta as suyas afizions y opinions.
De sobras ye sabiu que as setas ye una d’as tuyas pasions ¿Pero de do biene ixa afizión?
Si te'n digo a berdat no m’alcuerdo como prenzipie ista delera.Se suposa que como muita chen d’o lugar,prenzipie pillando os royos,pero a monico fui conoixendo nuebos fongos grazias a bel libro que merqué y me fue cuacando cada begada mas.Fer una gambada por o mont ye una güena terapia ta el que ye de contino en tierra plana y si antimás tenemos iste mont tan poliu que nos osequia mientras tot l’año d’asabelo de setas,tenimos asinas,esporte,cultura,dibersión y de cabo ta cuan gastronomia.
Se diz que iste ye estau mala añada tas setas,pero de seguras que tu en has trobau y no pocas,¿no?
Ista añada no imos pillao guaires setas pero isto no ye como principia sino como remata.Cada mont tien unas caracteristicas aillenadas ta cada espezie de seta. Ista añada imos pillau colmenillas,cazoletas,bel boleto d’estiu,rebozuelo y de cara a o agüerro, que por agora ye una mica xuto,bel rebollon,setas de cardo,bella rastrera y Rafel que ye prou azacan como yo,antimás unas amanitas cesareas,qui son prou difíziles de trobar-ne.
¿Y de gaita que me dices?.¿Como la lebas?¿Creyes que se podra fer bel diya una colla mosical d’ixa mena en Luesia?.
Tocar a gaita bien ye complicau porque como tot que se fa por afizion leba muito tiempo libre que no en puedes aprofitar en atras cosas,asinas que a lo que bas tenindo años a l’aspalda no queda muito tiempo y el que en tien lo emplega en afizions que en reyalidát t’empliban.
Soi en segundo de gaita de boto y china-chana le boi pillando a marcheta y boi tañendo bella canta de a mosica popular aragonesa.Me feria goyo que bel diya se podese fer una colla de mosica popular en Luesia porque mosicos y taliento bi’n ha.Ya no te digo un danze propio como tien atros lugars pero por lo menos ta fer un pasabillas y fer pasar un güen ratet a os bezins ,que ye de lo que se trata.
¿Cualos consideras que son os prinzipals problemas d’o lugar,fueras d’a espoblazión?
No puedo estar obchetibo a ista pregunta,pues no’n tiengo garra y no coinzidiria con os problemas d’a resta de bezins que i biben a lo largo de l’año.Lo que si t’en puedo dizir ye que os bezins abriamos de fer un pechugazo para conoixer a cultura aragonesa (que no ye solo que jotas),y no perder nuestra identidát como pueblo y país que somos porque a resta de problemas i bienen solos y no fan que dibidir a os bezins.
Tienes gran pasión por Luesia,como cuasi toz nusatros ¿si surtise a oportunidát de treballar,i bendrias a bibir?.
Lo que ye platero ye que en Luesia se gana en calidát de bida.I soi estau un par de semanas treballando en o lugar y se i bibe muito millor que no en a ziudát pero no puedo mirar solo por yo, pues con Vicky ,Izarbe y a perdiganica que ye en camín bi ha que planteyase-lo d’ atra traza y mirar-se por o bienestar y a comodidát de toz. De todas trazas no lo descarto de raso.
Tamien estudies aragonés y fas un esfuerzo por charrar-lo mesmo con a tuya filla.¿Como beyes l’esbenidero d’ista luenga en o nuestro lugar?.
Como te he dito antis en iste aspecto soi algo desilusionau pues anque te comprometas con a cultura,a chen no creigo que siga conzienziada y no fa un esfuerzo ta mirar de mostrar bel intres por as suyas radizes y por o que a muita chen d’iste pais le costo un camaton de tiempo y treballo meter os alazetz.Pienso que d’o que un diya estio una casa con toda compayna unida,quedan os alazetz y ye por debantar-la por o que tenemos que esforzarnos ta que la ocupen otras chenerazions esbenideras.
De seguras que tienes mas afizions que no en conoxemos.Cuentanos.
Con a faina d’o diya a diya me queda poco de tiempo t’afizions,nomás me queda bel ratet t’a gaita,t’as setas y t’ achuntar-me con os amigos d’a cuadrilla ta charrar y pasar un güen rato,platero ye que si bi ha lifara l’inte ye encara más güenizo.
Bas a tornar a ser pai por segunda begada,¿has pensau bel nombre en aragonés?.
Somos en ello,pero no ye platero encara.Lo que ye platero ye que de seguras estara un nombre que tienga que beyer con Aragón y muito poliu ta nusatros.
Tot o mundo pregunta por o tuyo rechitar en o Puyal,¿De berdát plegara ixe diya?.
Me feria muito goyo tornar a chugar a o futbol y si estase en o Puyal m’enplibaria d’argüello, pues ha estau en a colla de futbol que mas identificau soi estau por as colors que esfendia y os güenos compañers que i teneba,pero con a lesion y os años que tiengo,creigo que o mas intelichent ye colgar as abarcas y dixar puesto a nuebas chenerazions que i bienen arreando fuerte.
Saludos, agradezimientos...
De primeras agradecer-te muito ista entrebista que m'has feito y dezir-te que contines asinas,fendo-te y trebaillando por o tuyo país y por esfender a identidát d’a tuya tierra que tamien ye de yo.
Memorias ta toz os bezins de Luesia,en especial t’os que de bella traza amostran o suyo intres por nuestra cultura,igualmen güelos que chobens.
Alcordar-me d’os que ya no i son con nusatros y se sentiban aragonesistas de raso.
Un abrazo ta toz os amigos y compañers que m’aduyan a esnabesar ista bida t’adeban.
Y como diz Andolz: Ta toz que son embrecatos y les fa goyo a fabla.
Ta os que creyen que ye amortata.
Ta os que prexinan que mái estié.
Entrebista feita de raso en aragonés, sin garra traduczión,Chusé ye un gran amant y conoxedor d'a nuestra luenga